woj. małopolskie, pow. Tarnów, gm. Ciężkowice
Cmentarz wojenny nr 143 Ostrusza należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okręg IV – Łużna
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Opis architektury i założenia przestrzennego
Projekt: Jan Szczepkowski
Cmentarz wojenny nr 143 Ostrusza o pow. w osi ogrodzenia 1048 m2 został zbudowany na rzucie symetrycznego prostokąta z osią poprzeczną, na lekko opadającym ku południowi zboczu. Ogrodzony od frontu drewnianym płotem i kamiennymi słupami nakrytymi czterospadowym betonowym daszkiem. Od strony tylnej (północnej) i po bokach ogrodzenia stanowi pełny mur kamienny nakryty dwuspadową płytą. Tylne ogrodzenie dwoma uskokami dostosowane do konfiguracji terenu. Wejście w formie sklepionej półkoliście arkadowej bramy kamiennej zamkniętej łukiem z dwoma kontra łukami i zwieńczonej małym żelaznym krzyżem. Brama zamknięta dwuskrzydłową ciężką drewnianą furtką. Poprzedzoną czterostopniowymi schodami kamiennymi od drogi.
Element centralny
Element centralny stanowi wysoki drewniany krzyż łaciński z ukośnymi wspornikami łączącymi ramiona. Końce ramion krzyża mają naczółki.
Układ kwater i formy nagrobne
Mogiły ziemne w sześciu szeregach równoległych do dłuższej osi nekropolii. Nagrobki w trzech rodzajach: – małe betonowe stele z żeliwnymi tablicami imiennymi (trzy pierwsze szeregi mogił); – listwowy krzyż żeliwny dwuramienny na niskim betonowym cokole w ostatnim rzędzie mogił wzdłuż ogrodzenia północnego; – triada krzyży dwuramiennych na betonowym cokole, podwyższonym w części środkowej.
Dane o poległych
Na cmentarzu wojennym nr 143 Ostrusza w 14 mogiłach zbiorowych i 92 pojedynczych pochowano 331 żołnierzy w tym 96 niemieckich , 26 rosyjskich i 9 austro-węgierskich. Z imienia i nazwiska znanych jest 123 żołnierzy w tym rosyjskich, 96 niemieckich i 1 austro-węgierski: Inf. Janos Braun przynależał on do K.P.G.G.R. 2. Żołnierze niemieccy przynależeli do: K.P.G.G.R. 2; Garde Pion.Bat. /3; P.G.F.A.R. 4. Żołnierze rosyjscy przynależeli do: I.R. 123, 124, 125, 278; Btl. 204/7 Komp.. Polegli: 2.05.1915.
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Informacje praktyczne
Dojście: cmentarz wojenny nr 143 Ostrusza obok przystanku w miejscowości Ostrusza.
Dokładna lokalizacja GPS: 49.768179 21.013227
zdj. 12.08.25 – Bogdan Jezierski
zdj. archiwalne – Roman Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski
Bibliografia i źródła:
- Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
- Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
- Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
- Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
- Fotografie: zdj. współczesne różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).
Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).