woj. małopolskie, pow. Tarnów, gm. Ciężkowice
Cmentarz wojenny nr 142 Ostrusza należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okręg IV – Łużna
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Opis architektury i założenia przestrzennego
Projekt: Jan Szczepkowski
Cmentarz wojenny nr 142 Ostrusza o pow. 484 m2 został zbudowany w prostej kompozycji w formie symetrycznego prostokąta. Ogrodzony drewnianym płotem z wejściem przez drewnianą jednoskrzydłową bramkę.
Element centralny
Element centralny, wieńczący szczyt wzgórza i zamykający oś kompozycyjną cmentarza stanowi obelisk w formie czworobocznego zwężającego się ku górze graniastosłupa o przekroju prostokątnym, nakrytego czterospadowym daszkiem. Obelisk ustawiony na kamiennym postumencie, posiada w przedniej ścianie okrągłą kamienną tarczę z krzyżem maltańskim i datą „1914 – 1915” ujętą w liście wawrzynu.
Układ kwater i formy nagrobne
Mogiły rzędowe ziemne w ośmiu szeregach, po obu stronach centralnej alejki, ułożone na opadających ku południu tarasach. Nagrobki w formie listwowych krzyży żeliwnych jedno i dwuramiennych z prostokątnymi ramkami na tabliczki imienne u podstawy. Krzyże osadzone na małych betonowych cokołach.
Dane o poległych
Na cmentarzu wojennym nr 142 Ostrusza w 2 mogiłach zbiorowych i 11 pojedynczych pochowano 125 żołnierzy w tym 49 rosyjskich i 76 austro-węgierskich. Z imienia i nazwiska znanych jest 12 żołnierzy austro-węgierskich. Żołnierze austro-węgierscy przynależeli do: F.K.R. 8; H.I.R. 10, 11, 22. Polegli: 1.01.1915, 26.04.1915.
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Informacje praktyczne
Dojście: cmentarz wojenny nr 142 Ostrusza położony jest na szczycie zalesionego wzgórza. Dostępny stromą drogą polną obok zabudowań.
Dokładna lokalizacja GPS: 49.771661 21.014798
Wg przekazu miejscowej ludności cmentarz został wybudowany przez jednego jeńca włoskiego. Wspominają go jako niezwykle silnego mężczyznę noszącego w rękach elementy pomnika i wystroju cmentarza. Jako człowiek o ujmującym trybie życia był obdarowywany żywnością i otaczany życzliwością nawet w tych trudnych czasach.
zdj. 12.08.25 – Bogdan Jezierski
zdj. archiwalne – Roman Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski
Bibliografia i źródła:
- Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
- Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
- Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
- Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
- Fotografie: zdj. współczesne różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).
Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).