woj. podkarpackie, pow. Jasło, gm. Nowy Żmigród
Cmentarz wojenny nr 9 Łysa Góra należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okręg I – Żmigród
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Opis architektury i założenia przestrzennego
Projekt: Dušan Jurkovič
Cmentarz wojenny nr 9 Łysa Góra w dużej mierze podyktowany lokalizacją między dwoma potokami, przypomina nawę kościoła, rozszerzoną w części południowej, z zaokrąglonymi narożami o pow. 625 m2. Ogrodzony jest drewnianym płotem. Wejście główne, reprezentacyjne, znajduje się na osi głównej nekropolii, od strony północnej. Ujęte jest w dwa kamienne słupy o zwężającym się ku górze przekroju, z betonową koroną o sfazowanych krawędziach. Wejście to stanowiło prawdopodobnie atrapę, bowiem właściwe wejście jest od strony południowo-wschodniej, ujęte w dwa betonowe słupki i połączone z szosą ścieżką długości ok. 80 m z betonowym mostkiem.
Element centralny
Element centralny cmentarza stanowi wysoki kamienny pomnik w kształcie ściętego ostrosłupa o podstawie prostokątnej z podwójnymi przyporami bocznymi o malejącej wysokości. Przypory skrajne posiadają boczne konsole. Pomnik i przypory posiadają dwuspadową koronę a całość zwieńczona jest żelaznym krzyżem maltański z łuskową kulą u podstawy. Pomnik spoczywa na dwustopniowej podstawie z dużych regularnych łomów kamienia. Na frontowej ścianie płyta z inskrypcją po tłumaczeniu:
BLADEGO KOSIARZA ŻNIWO, NIECH SIĘ STANIE PRZYSZŁYCH ZBIORÓW KIEŁKUJACYM POSIEWEM, SŁUCHAJCIE W POWAŻNEJ GODZINIE TEGO PRZYKAZANIA: UCZYŃCIE ŻYCIE Z ŚMIERCI NASZEJ!
Układ kwater i formy nagrobne
Mogiły umieszczone w dwu równoległych szeregach wzdłuż głównej alejki wiodącej od wejścia północnego ku pomnikowi. Drewniane krzyże nagrobne, nakryte blaszanym daszkiem.
Dane o poległych
Na cmentarz wojenny nr 9 Łysa Góra w 33 mogiłach pojedynczych i 1 mogile zbiorowej spoczywa 34 żołnierzy w tym 10 rosyjskich, 10 austro-węgierskich, 14 niemieckich. Znanych jest z imienia i nazwiska 15 żołnierzy w tym 14 niemieckich i 1 rosyjskiego. Żołnierze niemieccy przynależeli do: B.F.A.R. 21; B.I.R. 3; B.I.R. 3 M.G.A.; P.I.R. 79. Data śmierci maj 1915.
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Informacje praktyczne
Dojazd: Jadąc od Nowego Żmigrodu w kierunku Dukli po prawej stronie drogi na wzniesieniu przy prywatnych zabudowaniach znajduje się cmentarz wojenny nr 9 Łysa Góra.
Dokładna lokalizacja GPS: 49.573570, 21.563485
zdj. – Bogdan Jezierski
zdj. archiwalne – Roman Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski
Bibliografia i źródła:
- Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
- Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
- Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
- Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
- Fotografie: zdj. różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).
Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).