woj. małopolskie, pow. Nowy Sącz, gm. Grybów
Cmentarz wojenny nr 129 Grybów należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okręg III Gorlice
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Opis architektury i założenia przestrzennego
Projekt niezrealizowany: Hans Mayr
Cmentarz wojenny nr 129 Grybów zbudowany na planie wydłużonego prostokąta z osiowym wyłamaniem od strony południowo-zachodnim o pow. 150 m2. Zachodnie ogrodzenie wyłamania stanowi pełny prostopadłościenny mur betonowy z płaską koroną, ze skrzydłami zgiętymi w linii bocznych ogrodzeń wyłamania. Cmentarz uformowany na trzech tarasach podnoszących się ku południowemu-wschodowi. Tarasy połączone betonowymi schodami na podłużnej osi cmentarza. Tarasy ujęte w policzkowe mury ogrodzenia na planie wydłużonego prostokąta. Pozostałe ogrodzenie tworzą betonowe słupy o kwadratowym przekroju nakryte płaską płytą – połączone parami żelaznych rur. Ciągła podmurówka ogrodzenia z płaską korona. Wejście od strony drogi, otwarte, poprzedzone betonowym podestem połączonym z ulicą schodami i spocznikiem. Oś wejścia przesunięta w lewo w stosunku do głównej, poprzecznej osi symetrii nekropolii.
Element centralny
W wyłamaniu umieszczony krzyż żelazny z dwuteownika, górne ramiona spięte blaszaną listwą. Krzyż ustawiony na dwustopniowym betonowym cokole.
Układ kwater i formy nagrobne
Mogiły umieszczone są na tarasach. Pierwotne zarysy kwater nieczytelne. Na mogiłach trzy rodzaje nagrobków: – żeliwny krzyż z okrągłą tarczą otoczoną falistą glorią na skrzyżowaniu ramion; mały żeliwny krzyż maltański z wieńcem dębowym, na skrzyżowaniu ramion okrągła obramowana tarcza z datą 1914; – żeliwny krzyż dwuramienny lotaryński z wieńcem dębowym, ramiona podzielone na kwadratowe obramowane kasetony wypełnione namiotową bonią. Wokół krzyża trzy nagrobki na smukłych betonowych cokołach.
Dane o poległych
Na cmentarzu wojennym nr 129 Grybów w 24 mogiłach pojedynczych pochowano 24 żołnierzy w tym 5 rosyjskich i 19 austro-węgierskich. Z imienia i nazwiska nie jest znany żaden żołnierz.
plan cmentarza: Drogomir J.J., Polegli …, t. 2.
Informacje praktyczne
Dojazd: cmentarz wojennym nr 129 Grybów znajduje się po lewej stronie ul. Turystycznej w Grybowie.
Dokładna lokalizacja GPS: 49.62109 20.95876
zdj. 04.06.2021 – B. Jezierski
zdj. archiwalne – Roman Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski
Bibliografia i źródła:
- Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
- Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
- Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
- Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
- Fotografie: zdj. współczesne różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).
Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).