Cmentarz wojenny nr 3 – Ożenna

woj. podkarpackie, pow. Jasło, gm. Krempna

Cmentarz wojenny nr 3 Ożenna należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okręg I Żmigród

zdj. archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków 

Opis architektury i założenia przestrzennego

Projektant: Dušan Jurkovič

Cmentarz wojenny nr 3 Ożenna pierwotnie otoczony był kamiennym murem podzielonym na dwie części. Na pierwszą część prowadziło wejście od frontu. Na drugą część prowadziły dwa wejścia przedzielone kamienną ławką.

Obecnie cmentarz na planie prostokąta przedzielony na dwie części o pow. 784 m2. W plan wkomponowana jest kwatera rosyjska w całości otoczona małym kamiennym murem z wejściem między dwoma kamiennymi słupami. Na kwaterę austro-węgierską prowadzi ścieżka między murem kwatery rosyjskiej a murem okalającym. Wejście na cmentarz przez dwuskrzydłową kutą, metalową bramkę osadzoną w kamiennych słupach.

Kwatera I, rosyjska o pow. 324 m2.

Element centralny

Głównym elementem jest pomnik w formie kamiennej ściany wkomponowanej w mur okalający. Pomnik zwieńczony jest trzema czterostronnymi kamiennymi krzyżami dwuramiennymi. W środkowej części ściany kamienna tablica z inskrypcją w tłumaczeniu:

POLEGŁYM WROGOM MIEJSCE OSTATNIEGO SPOCZYNKU POŚWIĘCILI WRAZ ZE WSPÓLCZUCIEM I MIŁOSIERDZIEM

Układ kwater i formy nagrobne

Na mogiłach duże drewniane jednoramienne krzyże przykryte daszkiem z owalną, emaliowaną tabliczką inskrypcyjną. W środkowej części kwatery rosyjskiej bardzo duży, drewniany, jednoramienny krzyż przykryty daszkiem.

Kwatera II, austro-węgierska o pow. 460 m2. 

Element centralny

Głównym elementem jest identyczny pomnik jak na kwaterze rosyjskiej. Różnicą są kamienne, czterostronne krzyże jednoramienne, greckie. W środkowej części ściany kamienna tablica z inskrypcją w tłumaczeniu:

O WIERNYCH SYNACH, KTÓRZY ODDALI SWOJE ŻYCIE, Z WDZIĘCZNOŚCIĄ I DUMĄ PAMIĘTA ZIEMIA OJCZYSTA

Układ kwater i formy nagrobne

Na mogiłach duże drewniane jednoramienne krzyże przykryte daszkiem z owalną, emaliowaną tabliczką inskrypcyjną.

Przy murze okalającym na wprost pomnika kamienna ławeczka.

Dane o poległych

Na cmentarzu wojennym nr 3 Ożenna spoczywa 423 żołnierzy w tym 67 austro-węgierskich i 356 rosyjskich.  Z imienia i nazwiska znanych jest 11 poległych żołnierzy austro-węgierskich. Przynależeli oni do: I.R. 47; F.J.B. 2. Nie jest znana data śmierci.

plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków 

Informacje praktyczne

Dojazd: za mostem w prawo w kierunku dawnego PGR-u, cmentarz wojenny nr 3 Ożenna jest na wzniesieniu po lewej stronie.

Dokładna lokalizacja GPS: 49.426692, 21.464325

zdj. różny okres – B. Jezierski

zdj. archiwalne – Roman Frodyma   –  w prywatnych zbiorach B. Jezierski 

Bibliografia i źródła:

  1. Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
  2. Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
  3. Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
  4. Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
  5. Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
  6. Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
  7. Fotografie: zdj. różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).

Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).