woj. małopolskie, pow. Gorlice, gm. Sękowa
Cmentarz wojenny nr 63 Pętna należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okręg III – Gorlice
Opis architektury i założenia przestrzennego
Projekt: Hans Mayr
Cmentarz wojenny nr 63 Pętna o pow. 1139 m2 został założony na planie nieregularnego i niesymetrycznego wieloboku, którego kształt został prawdopodobnie dostosowany do pierwotnego położenia mogił założonych w rejonie stanowisk bojowych. Ogrodzony drewnianym, sztachetowym z dębowymi słupami płotem, słupy nakryte daszkiem. Wejście w północnej części ogrodzenia w formie jednoskrzydłowej drewnianej furtki – obecnie zniszczone. Zamknięte było trójkątnie z kamiennych prostopadłościennych słupów z płaską koroną. Obecnie zamknięte jest trójkątnie drewnianym belkami obitymi blachą. Z lewej strony ogrodzenia furtki – wysoki betonowy prostopadłościenny pylon.
Element centralny
Głównym elementem cmentarza był wysoki drewniany krzyż z ramionami połączonymi półkolistą obręczą z ozdobnymi nacięciami, nakryty pasem blaszanym z ząbkowaną bandą, zwieńczony wolutową ozdobą. Krzyż runął w 1979 r. a jego szczątki zbutwiały w leśnym poszyciu. Po jesiennym remoncie w 2005 został zamontowany duży drewniany krzyż nakryty półkolistą blachą – obecnie on też został nie jest zamontowany w pierwotnym miejscu ( na wprost wejścia na głównej osi założenia) tylko stoi oparty o drzewo.
Układ kwater i formy nagrobne
Mogiły otoczone są kamieniami. Na mogiłach betonowych cokołach krzyże jedno i dwuramiennymi. Krzyże dwuramienne o rozklepanych końcówkach, ujęte w dolnej części w dwa dodatkowe, półkoliście zamknięte pręty. Krzyże jednoramienne łacińskie z taśmy stalowej, w dolnej części rozszerzonej w kształt koła. Dodatkowo na mogile znajdują się dwie małe betonowe, zamknięte trójkątnie stele.
Dane o poległych
Na cmentarzu wojennym nr 63 Pętna w 25 mogiłach pojedynczych, 7 mogiłach rzędowych i 7 masowych pochowano 114 żołnierzy w tym 85 żołnierzy austro-węgierskiej i 29 żołnierzy armii rosyjskiej. Z imienia i nazwiska znanych jest 33 żołnierzy w tym 9 rosyjskich i 24 austro-węgierskich. Żołnierze rosyjscy przynależeli do: I.R. 17, 36. Żołnierze austro-węgierscy przynależeli do: B.-H.I.R. 4. Data śmierci: 2-3.05.1915.
plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Informacje praktyczne
Dojazd: jadąc drogą z Pętnej do Banicy po lewej stronie drogi przy przystanku autobusowym pozostawiamy samochód. Kierujemy się lewo przez potok ostro w górę za znakami cmentarnymi jest Cmentarz wojenny nr 63 Pętna.
Dokładna lokalizacja GPS: 49.54487 21.26943
zdjęcia różny okres – B. Jezierski
zdjęcia archiwalne – Roman Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski
Bibliografia i źródła:
- Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
- Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
- Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
- Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
- Fotografie: zdj. współczesne różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).
Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).