woj. małopolskie, pow. Gorlice, gm. Gorlice
Cmentarz wojenny nr 108 Biecz należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okręg III Gorlice
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Opis architektury i założenia przestrzennego
Projekt: Hans Mayr
Cmentarz nr 108 Biecz położony jest przy Klasztorze, pomiędzy klasztornym murem a skarpą drogi, przy wejściu do klasztornego kościoła. Założony został w miejscu prowizorycznego cmentarza zlokalizowanego tu przez oddziały rosyjskie podczas walk o Biecz.
Cmentarz o pow. 173 m2 zbudowany na planie nieregularnego i niesymetrycznego, wydłużonego wieloboku. Ogrodzony płotem sztachetowym z żelaznych prętów na ciągłej kamiennej podmurówce, łączącym betonowe słupy. Dwa krótkie odcinki ogrodzenia stanowi kamienny mur nakryty dwuspadową betonową koroną. Wejście ujęte w dwa słupy o trapezowym zwieńczeniu, znajdują się od strony południowej.
Element centralny
Element centralny stanowi drewniany belkowy krzyż dwuramienny z deskowym daszkiem. Dolne ramiona wzmocnione mieczami ciesielskimi.
Układ kwater i formy nagrobne
Układ mogił rzędowych, prostopadły do długiej osi cmentarza. Na grobach żelazne krzyże dwuramienne o rozszerzonych końcach ramion. Krzyże ujęte u podstawy w dwa dodatkowe pręty zamknięte półkoliście. Krzyże ustawione u wezgłowi ziemnych mogił otoczonych gazonowym krawężnikiem. Na podłużnej kwaterze przy wschodnim ogrodzeniu jeden żeliwny krzyż łaciński z okrągłą tarczą ujętą w falistą glorię na skrzyżowaniu ramion.
Na podwórzu kościoła, wewnątrz klasztornego muru, znajdują się dwa podwójne groby ujęte w betonowe obramowanie. U wezgłowiu żeliwne krzyże projektu Hansa Mayra z obramioną płyciną i datą 1915 na skrzyżowaniu ramion, w dolnej części rozszerzone. Znajduje się również mogiła w formie kamiennego pomnika. Na pomniku duży kamienny krzyż, metalowa płaskorzeźba z twarzą Chrystusa i marmurowa tablica z inskrypcją:
„CZESŁAW MARIAN Z WAWRU WAWRO LEGIONISTA POLSKI I OFICER WOJSK AUST *10.II.1897 WZBOROWICACH ZGINĄŁ 4.V.1915 KOŁO BIECZA W OFIERZE DLA POLSKI R.I.P”
Dane o poległych
Na cmentarzu wojennym nr 108 Biecz w 6 mogiłach zbiorowych i 20 pojedynczych pochowano 46 żołnierzy w tym 4 austro-węgierskich i 42 rosyjskich. Z imienia i nazwiska znanych jest 35 żołnierzy w tym 2 austro-węgierskich i 33 rosyjskich. Żołnierze austro-węgierscy przynależeli do: I.R. 57. Żołnierze rosyjscy przynależeli do: I.R. 35, 36, 46, 72, 121, 149, 241, 242, 243, 246; Kosak.Rgt. Polegli w walkach o Biecz i zmarli w 1914 i maju 1915 w lazarecie który mieścił się w klasztorze.
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Informacje praktyczne
Dojazd: Cmentarz wojenny nr 108 Biecz znajduje się przy wejściu do klasztoru oo. Franciszkanów – Reformatorów w Bieczu.
Dokładna lokalizacja GPS: 49.731798 21.254821
zdj. – B. Jezierski
zdj. archiwalne – Roman Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski
Bibliografia i źródła:
- Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
- Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
- Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
- Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
- Fotografie: zdj. współczesne różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).
Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).