woj. małopolskie, pow. Gorlice, gm. Sękowa
Cmentarz wojenny nr 81 Męcina Mała należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okręg III – Gorlice
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Opis architektury i założenia przestrzennego
Projekt: Hans Mayr
Cmentarz wojenny nr 81 Męcina Mała powstał w 1915 r. Założony na planie kwadratu z jednym narożnikiem ściętym w którym jest furtka o pow. 164 m2. Ogrodzenie w formie muru prostopadłościennego z ciosów piaskowca z betonową koroną dwuspadową. Furtka drewniana jednoskrzydłowa umieszczona w skośnym ścięciu narożnika ogrodzenia.
Element centralny
Głównym elementem cmentarza jest wysoki krzyż – pomnik usytuowany centralnie. Wykonany z regularnych prostopadłościennych ciosów piaskowca o grubej fakturze. Krzyż posiada ramiona o przekroju kwadratowym. Boczne ramiona wsparte na kroksztynach w kształcie ćwierćwałka. Zamknięcie górnego ramienia namiotowe. Podstawa na planie kwadratu. Ustawiony na dwustopniowym cokole.
Układ kwater i formy nagrobne
Układ mogił symetryczny z wyjątkiem mogiły południowo-zachodniej. Na mogiłach: – żeliwny krzyż łaciński z płyciną obramowaną listwowym nacinanym poprzecznie zgrubieniem. Na skrzyżowaniu cyfra „1915”. Końce ramion rozszerzone w typie „crux triumphi”. Dolny koniec rozszerzony i ustawiony na betonowym cokole o lekko pochylonych ścianach i zaokrąglonych krawędziach; – krzyż dwuramienny lotaryński z prętów żelaznych o rozklepanych końcach ramion, ujęty w dolnej części w dwa dodatkowe pręty półkoliście zamknięte. Niski betonowy postument o sfrezowanych krawędziach.
Dane o poległych
Na cmentarzu wojennym nr 81 Męcina Mała w 8 mogiłach zbiorowych i 9 mogiłach pojedynczych pochowano 45 żołnierzy w tym 17 niemieckich i 28 rosyjskich. Z imienia i nazwiska znanych jest 18 żołnierzy niemieckich. Przynależeli oni do: B.I.R. 3, 22, 58; P.R.I.R. 46. Polegli: 2-3.05.1915.
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Informacje praktyczne
Dojazd: Cmentarz wojenny nr 81 Męcina Mała znajduje się przy drodze Sękowa – Wapienne na wzniesieniu po lewej stronie drogi.
Dokładna lokalizacja GPS: 49.626669 21.254779
zdj. – B. Jezierski
zdj. archiwalne R. Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski
Bibliografia i źródła:
- Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
- Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
- Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
- Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
- Fotografie: zdj. współczesne różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).
Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).