woj. małopolskie, pow. Tarnów, gm. Ciężkowice
Cmentarz wojenny nr 140 Tursko należy do zespołu czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny w Okręg IV – Łużna
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Opis architektury i założenia przestrzennego
Projekt: Jan Szczepkowski
Cmentarz wojenny nr 140 Tursko o pow. 2132 m2 założony na planie symetrycznego prostokąta z wyłamaniem w tylnym (północno-wschodnim) ogrodzeniu. Ogrodzenie stanowi mur kamienny nakryty dwuspadową betonową koroną. Na głównej osi nekropolii, w murze od strony południowo-zachodniej, wejście ujęte w dwa masywne czworoboczne słupy kamienne nakryte czterospadowym betonowym daszkiem. Od wejścia prowadzi główna alejka ku usytuowanemu w wyłamaniu tylnego ogrodzenia cmentarza krzyżowi -pomnikowi.
Element centralny
Elementem centralnym jest wysoki betonowy krzyż umieszczony na 5 stopniowym cokole z obrobionych sześciokątnych ciosów piaskowca.
Układ kwater i formy nagrobne
Mogiły ziemne pojedyncze, rzędowe i masowe umieszczone są w 10 szeregach po obu stronach alei głównej. Nagrobki w 6 rodzajach: – prosty żeliwny krzyż listwowy z prostokątną ramką z tablicą imienną u podstawy, umieszczony w betonowym cokole o ściętych górnych krawędziach; – triada krzyży na wspólnym betonowym cokole z podwyższoną częścią środkową; – prosty żeliwny krzyż listwowy dwuramienny z prostokątną ramką z tablicą imienną u podstawy, umieszczony w betonowym cokole o ściętych górnych krawędziach; – triada krzyży dwuramiennych na wspólnym betonowym cokole z podwyższoną częścią środkową; – mała betonowa stela z prostokątną leżącą żeliwną tabliczką imienną; – duża betonowa stela z prostokątną stojącą żeliwną tablicą imienną.
Dane o poległych
Na cmentarzu wojennym nr 140 Tursko w 14 mogiłach zbiorowych i 242 pojedynczych pochowano 399 żołnierzy w tym 148 rosyjskich, 208 austro-węgierskich i 43 niemieckich. Z imienia i nazwiska znanych jest 153 żołnierzy w tym 112 austro-węgierskich, 10 rosyjskich i 31 niemieckich. Żołnierze niemieccy przynależeli do: K.P.G.R.z.F. 1, 3. Żołnierze rosyjscy przynależeli do: I.R. 18/8 K.; I.R. 124, 278, 430. Żołnierze austro-węgierscy przynależeli do: H.I.R. 17, 302; Hus.R.; I.R. 18, 21, 80; Sch.R. 1, 10, 11, 12, 13, 18, 19; F.J.B. 12; Wehr.Bez.K. Nr 9. Polegli: 16.12.1914; 2.01.1915; 14.04.1915; 29.04.1915; 2.05.1915, 14.05.1915.
zdj. plany, projekty archiwalne – Archiwum Narodowe Kraków
Informacje praktyczne
Dojście: cmentarz nr 140 Tursko trudno dostępny, położony w głębi lasu na wschód od wsi Tursko.
Dokładna lokalizacja GPS: 49.803799 20.995912
zdj. 12.08.25 – Bogdan Jezierski
zdj. archiwalne – Roman Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski
Bibliografia i źródła:
- Wojskowy Urząd Opieki nad grobami wojennymi Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, Archiwum Narodowe Kraków, Sygnatura 29/275/0, Liczba serii 1, Liczba skanów 108536.
- Broch R., Hauptmann H., Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915, Wien 1918.
- Duda O., Cmentarze Wojenne z lat 1914 – 1918 w Galicji Zachodniej. Czas Świetności i Czas Pogardy, Nowy Sącz 1980 – 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Duda O., Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.
- Duda O., Alfabetyczny Wykaz Poległych, Nowy Sącz 1980 – 1986 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).
- Drogomir J., Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poległych, zmarłych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, tom I, II, III, Tarnów: 1999, 2002, 2025.
- Fotografie: zdj. współczesne różny okres – Bogdan Jezierski; zdj. archiwalne – Roman Frodyma (zbiory B. Jezierski).
Wszystkie prawa zastrzeżone © [2026] Cmentarze Wielkiej Wojny. Prezentowane na stronie materiały, w szczególności autorskie teksty, opracowania historyczne, bazy danych, fotografie oraz szata graficzna, podlegają ochronie praw autorskich zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Kopiowanie, powielanie, dystrybucja lub wykorzystywanie całości lub fragmentów materiałów bez uprzedniej, pisemnej zgody administratora jest surowo zabronione. Dozwolone jest korzystanie z treści wyłącznie w ramach dozwolonego użytku osobistego oraz cytowanie fragmentów z podaniem źródła (prawo cytatu).