{"id":100,"date":"2025-02-08T17:07:34","date_gmt":"2025-02-08T17:07:34","guid":{"rendered":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/?page_id=100"},"modified":"2026-01-15T09:21:06","modified_gmt":"2026-01-15T09:21:06","slug":"okreg-i-jaslo","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/okreg-i-jaslo\/","title":{"rendered":"Okr\u0119g I \u017bmigr\u00f3d"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/cmentarz-nr-1-2-ozenna\/\" data-type=\"page\" data-id=\"79\"><strong>Cmentarz nr 1\/2 O\u017cenna<\/strong><\/a> <em>woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/cmentarz-nr-3-ozenna\/\" data-type=\"page\" data-id=\"82\"><strong>Cmentarz nr 3 O\u017cenna<\/strong><\/a> <em>woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/cmentarz-nr-4-grab\/\" data-type=\"page\" data-id=\"86\">Cmentarz nr 4 Grab<\/a> <\/strong><em>woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/okreg-i-jaslo\/cmentarz-wojenny-nr-5-grab\/\" data-type=\"page\" data-id=\"3016\">Cmentarz nr 5 Grab<\/a><\/strong> <em>woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/okreg-i-jaslo\/cmentarz-wojenny-nr-6-krempna\/\" data-type=\"page\" data-id=\"3044\">Cmentarz nr 6 Krempna<\/a><\/strong> <em>woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 7 Desznica<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/cmentarz-nr-8-nowy-zmigrod\/\" data-type=\"page\" data-id=\"150\">Cmentarz nr 8 Nowy \u017bmigr\u00f3d<\/a> <\/strong><em>woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Nowy \u017bmigr\u00f3d &nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/okreg-i-jaslo\/cmentarz-wojenny-nr-9-lysa-gora\/\" data-type=\"page\" data-id=\"3136\">Cmentarz nr 9 \u0141ysa G\u00f3ra<\/a><\/strong> <em>woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Nowy \u017bmigr\u00f3d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 10 Wola Ciekli\u0144ska<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/okreg-i-jaslo\/cmentarz-wojenny-nr-11-wola-cieklinska\/\" data-type=\"page\" data-id=\"3197\">Cmentarz nr 11 Wola Ciekli\u0144ska<\/a><\/strong> <em>woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. D\u0119bowiec<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 43 Radocyna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 44 D\u0142ugie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 45 Lipna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 46 Konieczna Beskidek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 47 Konieczna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 48 Reget\u00f3w Wy\u017cny<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 49 Blechnarka<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 50 Wysota<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 51 Rotunda<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 52 Zdynia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 53 Czarne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 54 Krzywa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 55 G\u0142adysz\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 56 Smerkowiec<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 57 U\u015bcie Gorlickie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 58 Przys\u0142up<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 59 Przys\u0142up<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 60 Prze\u0142\u0119cz Ma\u0142ostowska<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 61 Wirchne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarz nr 62 Banica<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Cmentarny Okr\u0119g I \u017bmigr\u00f3d: \u015aladami Du\u0161ana Jurkovi\u010da w Beskidzie Niskim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cmentarny Okr\u0119g I \u017bmigr\u00f3d (Erste Kriegsgraberbezirk)<\/strong> zajmuje po\u0142udniowo-wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 terenu dzia\u0142alno\u015bci dawnego Oddzia\u0142u Grob\u00f3w Wojennych (Kriegsgraber-Abteilung KGA). Po\u0142o\u017cony jest w ca\u0142o\u015bci na malowniczym obszarze <strong>Beskidu Niskiego<\/strong>. Obejmuje swoim zasi\u0119giem <strong>31 cmentarzy wojennych<\/strong>, zrealizowanych w latach 1915\u20131918 pod artystycznym kierownictwem wybitnego s\u0142owackiego architekta, <strong>Du\u0161ana Jurkovi\u010da<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Topografia i t\u0142o historyczne frontu w Beskidzie Niskim<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Grzbiety g\u00f3rskie Beskid\u00f3w si\u0119gaj\u0105 w tym Okr\u0119gu wysoko\u015bci \u015brednio 600\u2013700 m n.p.m., a wyj\u0105tkowo 900 m lub nawet wy\u017cej. Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 topografii tej cz\u0119\u015bci Beskidu Niskiego jest \u201erusztowy\u201d uk\u0142ad pasm g\u00f3rskich z p\u00f3\u0142nocnego zachodu na po\u0142udniowy wsch\u00f3d, oddzielonych g\u0142\u0119boko wci\u0119tymi dolinami rzecznymi.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie ten uk\u0142ad terenu zdecydowa\u0142 o przebiegu <strong>linii frontu I wojny \u015bwiatowej<\/strong>, ukszta\u0142towanej przed historyczn\u0105 <strong>ofensyw\u0105 gorlick\u0105 w maju 1915 roku<\/strong>. Obszar ten, oparty od po\u0142udnia o g\u0142\u00f3wny grzbiet Karpat, pokryty jest w wi\u0119kszo\u015bci lasami i pozostaje s\u0142abo zaludniony, co dodaje mu aury tajemniczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Architektura cmentarzy wojennych: Drewno, kamie\u0144 i dusza ludowa<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Surowo\u015b\u0107 przyrody tego g\u00f3rskiego kraju, prymitywne na\u00f3wczas, ale autentyczne budownictwo ludowe oraz rozleg\u0142e i dzikie lasy by\u0142y g\u0142\u00f3wn\u0105 inspiracj\u0105 dla budowniczych. <strong>Du\u0161an Jurkovi\u010d<\/strong>, posiadaj\u0105cy gruntown\u0105 wiedz\u0119 z zakresu staros\u0142owia\u0144skiej architektury drewnianej, stworzy\u0142 dzie\u0142a, w kt\u00f3rych odnajdziemy niezwykle trafnie dobrane motywy sztuki ludowej oraz akcenty w\u0119gierskie.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>G\u0142\u00f3wny budulec:<\/strong> Wybrany kierunek artystyczny sprawi\u0142, \u017ce dominuj\u0105cym materia\u0142em by\u0142o <strong>drewno<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kompozycja:<\/strong> Jurkovi\u010d mistrzowsko \u0142\u0105czy\u0142 drewno z naturalnym kamieniem, a niekiedy tworzy\u0142 budowle w ca\u0142o\u015bci kamienne, konsekwentnie unikaj\u0105c betonu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Harmonia z natur\u0105:<\/strong> Lokalizacja wi\u0119kszo\u015bci nekropolii zosta\u0142a wybrana z niezwyk\u0142ym wyczuciem, zespajaj\u0105c sztuk\u0119 z eposem natury Beskid\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-verse has-text-align-center\"><em><strong>\u201eDla chwa\u0142y poleg\u0142ych bohater\u00f3w wzniesiono w \u017ca\u0142obnej melancholii pomniki, kryj\u0105ce w sobie si\u0142\u0119 ducha i ludowej poezji\u201d<\/strong><\/em><\/pre>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Zaplecze budowy: Warsztat pod Magur\u0105<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Drewno jako podstawowy materia\u0142 wymaga\u0142o ogromnych nak\u0142ad\u00f3w pracy rzemie\u015blniczej. Na polanie pod <strong>Magur\u0105<\/strong> utworzono specjalistyczny warsztat pomocniczy, kt\u00f3ry w latach 1916\u20131917 zatrudnia\u0142 kilkudziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy i robotnik\u00f3w cywilnych. Przygotowywali oni gonty oraz detale dekoracyjne do pokrycia dach\u00f3w, kaplic i ogrodze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Wojenne zniszczenia i trudy podr\u00f3\u017cy w I Okr\u0119gu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Ca\u0142y <strong>Cmentarny Okr\u0119g I \u017bmigr\u00f3d<\/strong>, zw\u0142aszcza jego p\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107, nosi\u0142a w latach 1915\u20131918 \u015blady niezwykle ci\u0119\u017ckich walk. Wojna przynios\u0142a ruin\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Spalone cerkwie w G\u0142adyszowie, Krywej, Rostajnem i \u017bydowskiem.<\/li>\n\n\n\n<li>Zniszczone szko\u0142y i plebanie (Krempna, Kota\u0144, Desznica, K\u0105ty).<\/li>\n\n\n\n<li>Ruiny dworu hr. Potulickiego w \u017bmigrodzie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Tragizm tamtych chwil najlepiej oddaj\u0105 liczby \u2013 w samym G\u0142adyszowie spo\u015br\u00f3d 1.500 mieszka\u0144c\u00f3w \u017cycie straci\u0142o ponad 500 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Praktyczne wskaz\u00f3wki dla badaczy historii<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>W okresie powstawania cmentarzy dost\u0119p do nich by\u0142 bardzo utrudniony. Mjr Broch radzi\u0142 w\u00f3wczas, by wyprawy planowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie w miesi\u0105cach letnich:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eWiele miejsc grobowych wielkie odleg\u0142o\u015bci od go\u015bci\u0144c\u00f3w dzieli i w surowych porach roku tylko bardzo uci\u0105\u017cliwie lub nawet ca\u0142kowicie nie daj\u0105 si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 dzi\u015b sie\u0107 dr\u00f3g w Beskidzie Niskim jest lepsza, wiele z tych nekropolii nadal zachowa\u0142o sw\u00f3j odosobniony, melancholijny charakter, wymagaj\u0105cy od odwiedzaj\u0105cych odpowiedniego przygotowania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Cmentarze Wielkiej Wojny<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"512\" src=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-51\" style=\"width:159px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla.png 512w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla-300x300.png 300w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla-150x150.png 150w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla-100x100.png 100w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla-270x270.png 270w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla-192x192.png 192w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla-180x180.png 180w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/cropped-logo-bez-tla-32x32.png 32w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Cmentarze Wielkiej Wojny<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cmentarz nr 1\/2 O\u017cenna woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 3 O\u017cenna woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 4 Grab woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 5 Grab woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 6 Krempna woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 7 Desznica Cmentarz &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/okreg-i-jaslo\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eOkr\u0119g I \u017bmigr\u00f3d\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"class_list":["post-100","page","type-page","status-publish","hentry"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"twentyseventeen-featured-image":false,"twentyseventeen-thumbnail-avatar":false},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/author\/cww\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Cmentarz nr 1\/2 O\u017cenna woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 3 O\u017cenna woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 4 Grab woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 5 Grab woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 6 Krempna woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Krempna Cmentarz nr 7 Desznica Cmentarz&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3813,"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100\/revisions\/3813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}