{"id":124,"date":"2025-02-08T17:17:27","date_gmt":"2025-02-08T17:17:27","guid":{"rendered":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/?page_id=124"},"modified":"2026-09-12T19:40:14","modified_gmt":"2026-09-12T19:40:14","slug":"okreg-viii-brzesko","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/okreg-viii-brzesko\/","title":{"rendered":"Cmentarny Okr\u0119g VIII &#8211; Brzesko"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"614\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/8-614x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3955\" srcset=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/8-614x1024.jpg 614w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/8-180x300.jpg 180w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/8-768x1280.jpg 768w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/8.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Okr\u0119g Cmentarny VIII Brzesko: Monumentalne Pami\u0105tki Wielkiej Wojny<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Okr\u0119g Cmentarny VIII Brzesko<\/strong>, obok okr\u0119g\u00f3w III Gorlice oraz VI Tarn\u00f3w, nale\u017cy do najwi\u0119kszych pod wzgl\u0119dem liczby cmentarzy na ca\u0142ym obszarze dzia\u0142alno\u015bci Oddzia\u0142u Grob\u00f3w Wojennych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obejmuje swoim zasi\u0119giem <strong>50 nekropolii<\/strong> o \u0142\u0105cznej powierzchni <strong>21 231 m\u00b2<\/strong>, co stanowi 7,9% powierzchni wszystkich cmentarzy wojennych w Galicji Zachodniej. W ci\u0105gu ostatnich 40 lat wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich przesz\u0142a drog\u0119 od stanu zaniedbania i ruiny do doskonale odrestaurowanych, zadbanych pami\u0105tek historii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Statystyka i Struktura Przestrzenna Okr\u0119gu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nekropolie boche\u0144sko-brzeskiego rejonu s\u0105 mocno zr\u00f3\u017cnicowane pod wzgl\u0119dem rozmiar\u00f3w oraz liczby pochowanych \u017co\u0142nierzy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Struktura powierzchniowa:<\/strong> 3 obiekty ma\u0142e (do 500 m\u00b2), 9 \u015brednich (do 1000 m\u00b2) oraz 4 du\u017ce (powy\u017cej 1000 m\u00b2). Najwi\u0119kszym z nich jest cmentarz nr 275 w Brzesku.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Typy poch\u00f3wk\u00f3w:<\/strong> Od skromnych obiekt\u00f3w kryj\u0105cych zaledwie kilku \u017co\u0142nierzy, po du\u017ce cmentarze zbiorcze, gdzie liczba reprezentowanych jednostek wojskowych przekracza 150.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenia przestrzenne:<\/strong> 25 nekropolii to obiekty w pe\u0142ni samodzielne, 24 wkomponowano w istniej\u0105ce cmentarze miejscowe, a 1 ulokowano w obr\u0119bie cmentarza wyznaniowego gminy \u017cydowskiej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daty \u015bmierci poleg\u0142ych przypadaj\u0105 na okres <strong>walk jesienno-zimowych z 1914 roku<\/strong> oraz <strong>boj\u00f3w nad Dunajcem<\/strong> toczonych od stycznia a\u017c do prze\u0142omowej ofensywy majowej w 1915 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pola Bitewne, Geografia i Dost\u0119pno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pod wzgl\u0119dem administracyjnym okr\u0119g obejmuje powiat brzeski oraz cz\u0119\u015bci powiat\u00f3w tarnowskiego i d\u0105browskiego. Niniejsze opracowanie koncentruje si\u0119 na obiektach po\u0142o\u017conych na zach\u00f3d od linii Dunajca.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Ukszta\u0142towanie terenu:<\/strong> Geograficznie okr\u0119g rozci\u0105ga si\u0119 od malowniczego Pog\u00f3rza Ro\u017cnowsko-Ci\u0119\u017ckowickiego po p\u0142askie, rolnicze tereny Kotliny Sandomierskiej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Infrastruktura:<\/strong> Region przecina linia kolejowa Krak\u00f3w \u2013 Przemy\u015bl oraz autostrada A4. Rozbudowany uk\u0142ad dr\u00f3g umo\u017cliwia dogodny dojazd pojazdem mechanicznym do wszystkich obiekt\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>G\u0142\u00f3wne skupiska:<\/strong> Najwi\u0119cej cmentarzy odnajdziemy wzd\u0142u\u017c brzeg\u00f3w Dunajca, w rejonie Zakliczyna oraz samego miasta Brzeska.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Architektura, Tw\u00f3rcy i Materia\u0142y Budowlane<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Komendantem okr\u0119gu by\u0142 wymieniany w kronikach mjr. Rudolfa Brocha <strong>Karl Sch\u00f6lich<\/strong>, kt\u00f3ry osobi\u015bcie nadzorowa\u0142 budow\u0119 reprezentacyjnego cmentarza nr 275 w Brzesku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wnym kierownikiem artystycznym oraz projektantem a\u017c <strong>43 cmentarzy<\/strong> by\u0142 wybitny architekt <strong>Robert Motka<\/strong>. Pozosta\u0142e 8 obiekt\u00f3w zaprojektowa\u0142 <strong>Johann Watzal<\/strong> \u2013 rze\u017abiarz odpowiedzialny m.in. za charakterystyczne metalowe krzy\u017ce nagrobne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Trwa\u0142o\u015b\u0107 i Technologia Budowy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Materia\u0142y:<\/strong> Stosowano \u0142atwo dost\u0119pne surowce lokalne \u2013 \u017cwir, kamie\u0144 \u0142amany oraz drewno.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Detale \u017celiwne:<\/strong> Wykorzystywano gotowe elementy \u017celiwne w postaci krzy\u017cy, bramek, odcink\u00f3w \u0142a\u0144cucha oraz rur spinaj\u0105cych s\u0142upy ogrodzenia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Beton:<\/strong> Wylewano go na mokro i zdobiono przemy\u015blanymi elementami dekoracyjnymi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u0119ki zastosowaniu tak trwa\u0142ych materia\u0142\u00f3w wszystkie obiekty w okr\u0119gu zachowa\u0142y si\u0119 w dobrym stanie. Cho\u0107 z\u0105b czasu odcisn\u0105\u0142 swoje pi\u0119tno, przeprowadzone prace konserwatorskie przywr\u00f3ci\u0142y im pierwotny blask (z wyj\u0105tkiem nielicznych miejsc, takich jak Przybys\u0142awice czy Miechowice Ma\u0142e, gdzie wcze\u015bniejsze przekszta\u0142cenia to uniemo\u017cliwi\u0142y).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Najciekawsze Za\u0142o\u017cenia Architektoniczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do najbardziej warto\u015bciowych i efektownych za\u0142o\u017ce\u0144 cmentarnych w Okr\u0119gu VIII nale\u017c\u0105 obiekty w miejscowo\u015bciach: <strong>Brzesko, Niwka, Wierzchos\u0142awice, Charzewice oraz Tymowa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Broch R., Hauptmann H.<\/strong>, <em>Die westgalizischen Heldengr\u00e4ber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915<\/em>, Wien 1918.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Duda O.<\/strong>, <em>Cmentarze Wojenne z lat 1914 \u2013 1918 w Galicji Zachodniej. Czas \u015awietno\u015bci i Czas Pogardy<\/em>, Nowy S\u0105cz 1980 \u2013 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Duda O.<\/strong>, <em>Cmentarze I wojny \u015bwiatowej w Galicji Zachodniej 1914-1918<\/em>, Warszawa: O\u015brodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu 1995.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Duda O.<\/strong>, <em>Alfabetyczny Wykaz Poleg\u0142ych<\/em>, Nowy S\u0105cz 1980 \u2013 1987 (maszynopis w prywatnych zbiorach B. Jezierskiego).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Drogomir J.<\/strong>, <em>Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Wykazy poleg\u0142ych, zmar\u0142ych i pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej<\/em>, Tarn\u00f3w: Muzeum Okr\u0119gowe w Tarnowie, t. I, II, III, Tarn\u00f3w 1999, 2002, 2025.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Odkryj Zabytki Architektury Wojennej Okr\u0119gu Brzeskiego!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Cmentarze Wielkiej Wojny<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Cmentarze-Wielkiej-Wojny.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3851\" style=\"width:132px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Cmentarze-Wielkiej-Wojny.png 1024w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Cmentarze-Wielkiej-Wojny-300x300.png 300w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Cmentarze-Wielkiej-Wojny-150x150.png 150w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Cmentarze-Wielkiej-Wojny-768x768.png 768w, https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Cmentarze-Wielkiej-Wojny-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 89vw, (max-width: 767px) 82vw, 740px\" \/><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okr\u0119g Cmentarny VIII Brzesko: Monumentalne Pami\u0105tki Wielkiej Wojny Okr\u0119g Cmentarny VIII Brzesko, obok okr\u0119g\u00f3w III Gorlice oraz VI Tarn\u00f3w, nale\u017cy do najwi\u0119kszych pod wzgl\u0119dem liczby cmentarzy na ca\u0142ym obszarze dzia\u0142alno\u015bci Oddzia\u0142u Grob\u00f3w Wojennych. Obejmuje swoim zasi\u0119giem 50 nekropolii o \u0142\u0105cznej powierzchni 21 231 m\u00b2, co stanowi 7,9% powierzchni wszystkich cmentarzy wojennych w Galicji Zachodniej. W &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/okreg-viii-brzesko\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eCmentarny Okr\u0119g VIII &#8211; Brzesko\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","_thinkrank_schema_form_data":"","_thinkrank_selected_schema_type":"","_thinkrank_additional_schemas":"","_thinkrank_canonical_url":"","_thinkrank_og_title":"","_thinkrank_og_description":"","_thinkrank_og_image":"","_thinkrank_twitter_title":"","_thinkrank_twitter_description":"","_thinkrank_twitter_image":"","_thinkrank_imported_from":"","_thinkrank_focus_keywords":[],"_thinkrank_focus_keyword":"","_thinkrank_robots_meta_enabled":0,"_thinkrank_robots_meta":"[]","_thinkrank_advanced_robots_meta":"[]","_thinkrank_exclude_from_search":0,"_thinkrank_exclude_from_archives":0,"_thinkrank_primary_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-124","page","type-page","status-publish","hentry"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false,"twentyseventeen-featured-image":false,"twentyseventeen-thumbnail-avatar":false},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/author\/cww\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Okr\u0119g Cmentarny VIII Brzesko: Monumentalne Pami\u0105tki Wielkiej Wojny Okr\u0119g Cmentarny VIII Brzesko, obok okr\u0119g\u00f3w III Gorlice oraz VI Tarn\u00f3w, nale\u017cy do najwi\u0119kszych pod wzgl\u0119dem liczby cmentarzy na ca\u0142ym obszarze dzia\u0142alno\u015bci Oddzia\u0142u Grob\u00f3w Wojennych. Obejmuje swoim zasi\u0119giem 50 nekropolii o \u0142\u0105cznej powierzchni 21 231 m\u00b2, co stanowi 7,9% powierzchni wszystkich cmentarzy wojennych w Galicji Zachodniej. W&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3957,"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/124\/revisions\/3957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmentarzewielkiejwojny.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}