woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Jas\u0142o<\/p>\n\n\n\n
Projekt: Johann J\u00e4ger<\/p>\n\n\n\n
Cmentarz nr 20 Biern\u00f3wka<\/strong> z czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny<\/strong> Okr\u0119g II Jas\u0142o<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cmentarz nr 20 Bier\u00f3wka<\/strong> za\u0142o\u017cony zosta\u0142 jako nekropolia samodzielna o pow. 420 m2. Za\u0142o\u017cony zosta\u0142 na planie ko\u0142a, otoczony jest kamiennym murem, nieco szerszym u podstawy, nakryty betonowym dwuspadowym daszkiem. Wej\u015bcie od strony p\u00f3\u0142nocnej przez metalow\u0105 bramk\u0119 z ostro zako\u0144czonymi pr\u0119tami.<\/p>\n\n\n\n Element centralny stanowi zesp\u00f3\u0142 czterech obelisk\u00f3w, zamkni\u0119tych tr\u00f3jk\u0105tnie, szerszych u podstawy. Zbudowanych z betonowych blok\u00f3w. Pierwotnie na obeliskach by\u0142a tablica z napisem:<\/p>\n\n\n\n Obecnie na jednym bloku kamiennym jest przymocowany metalowy krzy\u017c i emaliowana tabliczka:<\/p>\n\n\n\n (b\u0142\u0105d przy tworzeniu tabliczki zamiast 62 mogi\u0142 pojedynczych jest tylko 2 mogi\u0142 pojedynczych).<\/p>\n\n\n\n Na mogi\u0142ach wzd\u0142u\u017c muru na betonowych coko\u0142ach ustawione s\u0105 ma\u0142e metalowe jedno i dwuramienne krzy\u017ce z emaliowanymi tabliczkami memoratywnymi. W centralnym kr\u0119gu ustawione s\u0105 du\u017ce \u017celiwne krzy\u017ce: z girland\u0105 li\u015bci laurowych (\u201eaustriackie\u201d), z ga\u0142\u0105zk\u0105 d\u0119bow\u0105 (\u201eniemieckie\u201d) i dwuramienne (\u201erosyjskie\u201d). Krzy\u017ce ustawione s\u0105 na betonowych coko\u0142ach z emaliowanymi tabliczkami memoratywnymi.<\/p>\n\n\n\n Bardzo charakterystycznym elementem tego cmentarza s\u0105 majestatyczne d\u0119by g\u00f3ruj\u0105ce nad cmentarzem i okolic\u0105. Jeszcze w latach 80 wewn\u0105trz kr\u0119gu kamiennych blok\u00f3w r\u00f3s\u0142 d\u0105b.<\/p>\n\n\n\n \u201eTrudno by\u0142o by doprowadzi\u0107 kszta\u0142t cmentarza do formy bardziej prostej, ni\u017c naana temu czcigodnemu miejscu w Bier\u00f3wce. Otacza go okr\u0105g\u0142y mur z kamienia \u0142amanego z nisk\u0105 furtk\u0105 z \u017celaznych sztab. \u015arodek zaakcentowany zosta\u0142 du\u017cym drzewem z roz\u0142o\u017cyst\u0105 koron\u0105. Wok\u00f3\u0142 mocnego pnia tego drzewa ustawiono pionowo cztery pot\u0119\u017cne kamienie nagrobne. Mogi\u0142y zespolono w regularnych, trawiastych rabatach. Wzd\u0142u\u017c muru posadzono mniejsze drzewa. Oto prawdziwy \u017co\u0142nierski cmentarz o klasycznej wprost, zmuszaj\u0105cej do powagi prostocie. Cztery pot\u0119\u017cne bloki wznosz\u0105ce si\u0119 wok\u00f3\u0142 centralnie usytuowanego s\u0119katego pnia i roz\u0142o\u017cysta korona drzewa, z biegiem lat coraz bardziej przypomina\u0107 b\u0119d\u0105 starogerma\u0144skie ofiarne miejsce kultu. W kr\u0119gu tym o\u017cywa\u0107 b\u0119dzie dumny puls heroicznych legend o Walhali. Powtarzaj\u0105cy si\u0119 kilka krotnie motyw chrze\u015bcija\u0144skiego krzy\u017ca cierpi\u0119tniczego, podkre\u015bla \u017celiwne wsp\u00f3\u0142brzmienie nastroj\u00f3w, daj\u0105c wzruszaj\u0105cy wyraz wojennemu bohaterstwu i lito\u015bciwej ludzkiej \u0142agodno\u015bci zarazem \u2026Mogi\u0142y zdobi\u0105 \u017celiwne krzy\u017ce. Wzniesienie, na kt\u00f3rym usytuowano ten wojenny cmentarz, ju\u017c teraz w po\u017c\u0105dany spos\u00f3b pot\u0119guje wra\u017cenie wywierane przez jego skromn\u0105 sylwetk\u0119, czyni\u0105c ze\u0144 wyrazisty szczeg\u00f3\u0142 w bezbarwnym otoczeniu. P\u00f3\u017aniej, w miar\u0119 rozrastania si\u0119 drzew, w stopniu wi\u0119kszym ni\u017c w tej chwili b\u0119dzie on sygnalizowa\u0142 uroczysty sens swego istnienia.. \u2026\u201d. (1)<\/em><\/p>\n\n\n\n \u201e\u2026Wskutek daleko posuni\u0119tej dewastacji cmentarza ich za\u0142o\u017cenie przestrzenne i zarysy trudne do odtworzenia. Krzy\u017ce nagrobne (zachowa\u0142y si\u0119 tylko 4 w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci)\u2026Stan cmentarza bardzo z\u0142y. Mur ogrodzenia zachowa\u0142 si\u0119 w ca\u0142o\u015bci tylko na niewielkich odcinkach od strony zachodniej. Wej\u015bcie zniszczone. Groby zdewastowane. Nekropolia sprofanowana \u2013 s\u0142u\u017cy jako wysypisko \u015bmieci. . \u2026\u201d(2)<\/em><\/p>\n\n\n\n Na cmentarzu nr 20 Bier\u00f3wka<\/strong> w 62 mogi\u0142ach indywidualnych i 5 mogi\u0142ach zbiorowych pochowano 133 \u017co\u0142nierzy w tym 49 rosyjskich, 12 austro-w\u0119gierskich i 72 \u017co\u0142nierzy niemieckich. Z imienia i nazwiska znanych jest 58 \u017co\u0142nierzy niemieckich. Przynale\u017celi oni do: K.P.G.G.R. 1, 3; P.I.R. 46. Polegli: 17.12.1915 i 7.05.1915.<\/p>\n\n\n\n Dojazd: z drogi Krosno \u2013 Jas\u0142o skr\u0119camy w prawo do wsi Bier\u00f3wka. Na ostatnim przystanku autobusowym \u201ena rondzie\u201d zostawiamy samoch\u00f3d i kierujemy si\u0119 na wzg\u00f3rze gdzie w\u015br\u00f3d du\u017cych d\u0119b\u00f3w znajduje si\u0119 cmentarz nr 20 Bier\u00f3wka<\/strong>. Dok\u0142adna lokalizacja GPS 49.772298, 21.582755<\/p>\n\n\n\n (1) R. Broch, H. Hauptmann \u201eDie westgalizischen Heldengr\u00e4ber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915\u201d Wien 1918 \u2013 orygina\u0142 w prywatnych zbiorach B. Jezierski<\/p>\n\n\n\n (2) \u2013 Oktawian Duda \u201eCmentarze Wojenne z lat 1914 \u2013 1918 w Galicji Zachodniej Czas \u015awietno\u015bci i Czas Pogardy\u201d Nowy S\u0105cz 1980 \u2013 1987, maszynopis w Prywatnych Zbiorach B. Jezierski.<\/p>\n\n\n\n zdj. r\u00f3\u017cny okres \u2013 B. Jezierski<\/p>\n\n\n\n zdj. archiwalne jeszcze nigdy nie publikowane, pochodzi z albumu oficera 2 Kompanii Wehrmachtu. Kompania przyby\u0142 jesieni\u0105 1939 w celu utworzenia w pobliskich Szebniach obozu dla je\u0144c\u00f3w radzieckich przekszta\u0142conego p\u00f3\u017aniej w ob\u00f3z pracy przymusowej dla Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w – w prywatnych zbiorach B. Jezierski <\/p>\n\n\n\n zdj. archiwalne \u2013 R. Frodyma – w prywatnych zbiorach B. Jezierski<\/p>\n\n\n\n zdj.plany, projekty archiwalne \u2013 Archiwum Narodowe Krak\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" woj. podkarpackie, pow. Jas\u0142o, gm. Jas\u0142o Projekt: Johann J\u00e4ger Cmentarz nr 20 Biern\u00f3wka z czterystu Zachodniogalicyjskich Cmentarzy Wielkiej Wojny Okr\u0119g II Jas\u0142o Cmentarz nr 20 Bier\u00f3wka za\u0142o\u017cony zosta\u0142 jako nekropolia samodzielna o pow. 420 m2. Za\u0142o\u017cony zosta\u0142 na planie ko\u0142a, otoczony jest kamiennym murem, nieco szerszym u podstawy, nakryty betonowym dwuspadowym daszkiem. Wej\u015bcie od strony … <\/p>\n\u201eGdy nadszed\u0142 przyp\u0142yw utworzyli tam\u0119 Z w\u0142asnych cia\u0142 i zakrzep\u0142ej krwi I patrzcie: kraj nie sta\u0142 si\u0119 pustyni\u0105\u201d<\/em><\/strong><\/pre>\n\n\n\n
\u201eCMENTARZ WOJSKOWY Z I WOJNY \u015aWIATOWEJ BIER\u00d3WKA 1916 ROK POLEGLI: NIEMCY Z 1 I 2 DYWIZJI GRENADIER\u00d3W GWARDII PRUSKIEJ ORAZ ROSJANIE 2 MOGI\u0141Y POJEDYNCZE I 5 MASOWYCH\u201d<\/em><\/strong><\/pre>\n\n\n\n